Grammar Focus
- Indirect object clitic doubling
- Reported speech: пряка и непряка реч
- Telephone etiquette and expressions
- Time reference in reported speech
- Future in the past: щях да + verb
Course Material
Unit 21 presents several brief telephone conversations covering how to place a call through an operator, ask for someone, leave a message, buy train tickets by phone, and leave instructions before going out. The grammar notes cover nouns referring to things numbered (брой, номер, цифра, число), the Appositional Participle formed with the suffix /-yki/, and verb prefixes (series 5).
Basic Sentences
На Телефона (On the Phone)
Няколко телефонни разговора. (Here are several brief telephone conversations.)
Разговор номер едно (Conversation number one)
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| conversation | разговор, разговори |
| number | номер, номера |
| Conversation number one. | Разговор номер едно. |
| receiver | слушалка, слушалки |
| Peter takes off the receiver (of the telephone). | Петър взима слушалката на телефона. |
Централата:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Number, please (Central). | Централа. |
Петър:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Two five three seven (twenty-five, thirty-seven). | Двадесет и пет, тридесет и седем. |
Централата:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Two five three seven. | Двадесет и пет, тридесет и седем. |
Петър:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Yes, please. | Да, моля. |
Централата:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Go ahead, sir (‘ready’). | Готово. |
Петър:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Thank you. | Мерси. |
2537:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Hello. | Ало. |
Петър:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Two five three seven? | Двадесет и пет, тридесет и седем? |
2537:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Yes. | Да. |
Петър:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| May I speak to Mr. Popov? | Мога ли да говоря с господин Попов? |
2537:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| One moment, please. | Един момент, моля. |
Попов:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Popov speaking (on the telephone). | Попов на телефона. |
Петър:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Hello, Boris. | Добър ден, Борисе. |
| This’s (‘here’s’) Peter. | Тук е Петър. |
Борис:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Hello, Peter. | Добър ден, Петре. |
| How are you? | Какво правиш? |
Петър:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Fine, thanks. | Мерси, добре съм. |
| telephone | телефонирам (I) |
| I’m calling you because I forgot when we were supposed to meet. | Телефонирам ти, защото забравих в колко часа трябва да се срещнем. |
Борис:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| It was eight o’clock, wasn’t it? | Осем часа беше, нали? |
Петър:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| That’s right. Fine. See you then. | Да, да, добре; до тогава. |
Разговор номер две (Conversation number two)
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Conversation number two. | Разговор номер две. |
| (Boris is phoning Dr. X’s office). | (Борис телефонира в кабинета на доктор “Х”). |
Централата:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Number please. | Централа. |
Борис:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Seven six nine, please. | Седем шест девет, моля. |
Централата:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Seven six ten. | Седем шест десет. |
Борис:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| No, seven six nine. | Не, седем шест девет. |
Централата:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Go ahead. | Готово. |
Борис:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Thank you. | Мерси. |
769:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Dr. Stoyanov’s office. | Кабинетът на доктор Стоянов. |
Борис:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| May I speak to Doctor Stoyanov please? | Мога ли да говоря с доктор Стоянов, моля? |
769:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Who wishes to speak with him? | Кой иска да говори с него? |
Борис:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| This (here is Boris Popov. | Тук е Борис Попов. |
769:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| occupy, fill | заема - заемам (P-I) |
| I’m sorry, Doctor Stoyanov is busy. | Съжалявам, доктор Стоянов е зает. |
| transmit | предам - предавам (P-I) |
| May I give him a message? | Мога ли да му предам нещо? |
Борис:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| No, but if he should wish to get in touch with me by phone, I’ll be at home until noon. | Не, но ако обича да ми се обади по телефона, аз ще бъда в къщи до обед. |
769:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| All right, Mr. Popov. | Добре, господин Попов. |
| Goodbye. | Довиждане. |
Борис:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Goodbye. | Довиждане. |
Разговор номер три (Conversation number three)
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Conversation number three. | Разговор номер три. |
| (Boris picks up the phone) | (Борис взима телефона) |
Централата:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Number, please. | Централа. |
Борис:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Two three one four five, please. (Two, thirty-one, forty-five). | Две тридесет и едно четиредесет и пет, моля. |
Централата:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Two three one four five. Busy. | Две тридесет и едно четиредесет и пет. Заето. |
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| (Boris hangs up) | (Борис затваря телефона) |
Разговор номер четири (Conversation number four)
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Conversation number four. | Разговор номер четири. |
| Tickets for the train. | Билети за влака. |
Борис:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Hello, the station? | Ало, гарата? |
Гарата:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Yes, this is the station. | Да, гарата. |
Борис:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| When do you have trains to Varna? | Кога имате влакове за Варна? |
Гарата:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| pertaining to morning | сутрешен, сутрешна |
| pertaining to evening | вечерен, вечерна |
| We have morning and evening trains. | Имаме сутрешни влакове и вечерни влакове. |
Борис:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Two tickets for the evening train. | Два билета за вечерния влак. |
Гарата:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| I’ll give you the ticket office. | Ще Ви дам гишето за билети. |
Гарата, гишето за билети:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Hello, ticket office? | Ало, гишето за билети. |
Борис:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| I want two tickets for the evening train, please. | Искам два билета за вечерния влак, моля. |
Гарата:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| What class? | Коя класа? |
Борис:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| R R Car | вагон, вагони |
| Pullman | вагон ли |
| Second class, Pullman. | Втора класа, вагон ли. |
Гарата:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| sleeping | спален, спална |
| sleeper | спален вагон |
| We have a sleeper only on the train which leaves at nine o’clock. | Спален вагон имаме само на влака, който тръгва в девет часа. |
Борис:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| wheel | колело, колела (колелета) |
| All right. Two tickets, and I don’t want berths over the wheels. (‘that they not be over the wheels’) | Много добре. Два билета и леглата да не са над колелетата. |
Гарата:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| I’m giving you berths exactly in the middle of the car. | Давам Ви легла точно в средата на вагона. |
Борис:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Thank you, how much will that be? | Благодаря, колко струва? |
Разговор номер пет (Conversation number five)
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Conversation number five. | Разговор номер пет. |
| Leaving the house. | Излизайки от къщи. |
Госпожа Иванова:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| name | име, имена |
| Anna, I’m going [now], (and) if anyone calls, take his name. | Ана, излизам и ако някой телефонира, вземете му името. |
| I’ll be back in two hours. | Аз ще се върна след два часа. |
| hairdresser | фризьор, фризьори |
| I’m going to the hairdresser’s. | Отивам на фризьор. |
Ана:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| If Mr. Ivanov calls, what shall I tell him? | Ако г-н Иванов телефонира, какво да му кажа? |
Госпожа Иванова:
| English | Bulgarian (Cyrillic) |
|---|---|
| Nothing. He knows and will be by to get me. | Нищо. Той знае и ще мине да ме вземе. |
While dial phones are of course in use in Bulgaria, the above conversations include the operator in order to give practice for the occasions when an operator is still used.
Grammar Notes
Note 21.1 Noun: Nouns referring to things numbered
/broy/
/broy/ is used of items issued consecutively or serially, such as newspapers, magazines, books (different editions), etc. E.g.:
Аз имам само два броя от този вестник. Всички броеве са продадени.
It is also used with reference to the ‘number’ included in a given group.
Голям брой мъже не дойдоха. Броят на жените растеше от минута на минута.
/nómer/
Разговор номер едно.
This is used as the label ‘number’ as in ‘No.1’, ‘No.134’, etc., telephone numbers, house numbers, etc.
Номерът на къщата ни е 170. Аз не видях номера на колата.
/cifra/ pl. /cifri/ ‘digit’
This refers to the numbers as individual symbols.
Номерът 17 се състои от две цифри. Ако обърнем цифрата 6, ще получим цифрата 9.
/čisló/
Any number consisting of two or more digits is a /čisló/. It is used when the numbers are used as such, as in mathematics.
Числото 13 не ми харесва. На книгата бяха написани две числа - 10 и 15.
Note 21.2 Verb: Appositional Participle /-yki/
излизайки от къщи
The suffix /-yki/ forms a present participle meaning ‘on doing so and so’, ‘while doing so- and so’, used appositionally.
The stem formative suffix before /-yki/ varies according to the type of verb involved. Examples are:
| Verb type | Verb | Participle | Meaning |
|---|---|---|---|
| a | излизам | излизайки | on going out |
| e/a | бера | берейки | while picking |
| Ye/a | пиша | пишейки | while writing |
| i/a | лежа | лежейки | while lying |
| e | раста | растейки | while growing |
| e/o | чета | четейки | while reading |
| e/zero | живея | живеейки | while living |
| пия | пиейки | while drinking | |
| i | чистя | чистейки | while cleaning |
Note 21.3 Verb: Prefixes (5)
викна — викам — call out, shout
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| на- | навикна | навиквам | to get accustomed |
| от- | отвикна | отвиквам | break off a habit |
| при- | привикна | привиквам | to get used |
| с- | свикна | свиквам | to get accustomed |
виня — blame
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| из- | извиня | извинявам | excuse, apologize |
| об- | обвиня | обвинявам | accuse |
| про- | провиня се | провинявам се | commit an offence, be guilty |
пълня — fill, stuff
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| из- | изпълня | изпълвам / изпълням | fill / stuff |
| из- | изпълня | изпълнявам | carry out, fulfil |
| на- | напълня | напълвам / напълням | fill to the top |
| пре- | препълня | препълням / препълвам | overfill |
скоча — скачам — jump
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| из- | изскоча | изскачам | jump out |
| от- | отскоча | отскачам | jump aside |
| под- | подскоча | подскачам | jump up and down |
| пре- | прескоча | прескачам | jump over |
следвам — follow; study
| Prefix | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|
| из- | изследвам | examine, investigate |
| по- | последвам | follow |
| пре- | преследвам | pursue, chase |
| раз- | разследвам | investigate |
служа — serve
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| до- | дослужа | дослужвам | serve the rest |
| за- | заслужа | заслужавам | deserve |
| из- | изслужа | изслужвам | serve completely |
| по- | послужа | — | serve (a while) |
| при- | — | прислужвам | serve, wait |
| у- | услужа | услужвам | do a service (favour) |
слушам — listen, hear
| Prefix | Perfective/Imperfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| в- | вслушам се | вслушвам се | listen attentively |
| из- | изслушам | изслушвам | hear out |
| о- | ослушам се | ослушвам се | listen for |
| по- | послушам | — | listen, hear |
| при- | прислушам | прислушвам | auscultate |
смея се — laugh
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| за- | засмея се | засмивам се | smile, laugh |
| из- | изсмея се | изсмивам се | burst into laughter, laugh out loud |
| над- | надсмея се | надсмивам се | jeer, mock at |
| при- | присмея се | присмивам се | mock, scoff |
| раз- | разсмея | разсмивам | make s.o. laugh |
срещна — срещам — meet
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| по- | посрещна | посрещам | meet, receive |
| пре- | пресрещна | пресрещам | intercept |
-ставя
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| до- | доставя | доставям | furnish, supply |
| за- | заставя | заставям | force |
| на- | наставя | наставям | join on, place on |
| о- | оставя | оставям | leave out, leave |
| по- | поставя | поставям | put, place |
| пред- | представя | представям | present |
| съ- | съставя | съставям | compose |
стана — ставам — become, get up
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| въ- | въстана | въставам | revolt, rebel |
| за- | застана | заставам | stand, take stand |
| о- | остана | оставам | remain |
| пре- | престана | преставам | stop, cease |
стигна — стигам — reach, arrive
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| до- | достигна | достигам | reach, get to |
| на- | настигна | настигам | catch up with |
| по- | постигна | постигам | reach, achieve |
| при- | пристигна | пристигам | arrive |
творя — create
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| за- | затворя | затварям | close |
| о- | отворя | отварям | open |
| при- | притворя | притварям | shut to |
| раз- | разтворя | разтварям | throw open; dissolve |
| съ- | сътворя | сътворявам | create |
тегля — pull, draw
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| из- | изтегля | изтеглям | pull out |
| от- | оттегля | оттеглям | draw back |
| по- | потегля | потеглям | set out, start |
| пре- | претегля | претеглям | weigh (out) |
| при- | притегля | притеглям | attract |
| раз- | разтегля | разтеглям | stretch |
тръгна — тръгвам — start going, depart
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| из- | изтръгна | изтръгвам | take by force |
хвана — хващам — catch, take
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| за- | захвана | захващам | start, begin |
| об- | обхвана | обхващам | take in, embrace |
| под- | подхвана | подхващам | take up, approach |
| при- | прихвана (ме) | прихваща (ме) | took me, takes me |
| с- | схвана се | схващам се | be benumbed, have cramp |
| с- | схвана | схващам | understand, comprehend |
-хитя
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| въз- | възхитя | възхищавам | ravish |
| въз- | възхитя се | възхищавам се | admire |
| раз- | разхитя | разхищавам | waste, dissipate |
ходя — walk
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| из- | изходя | изхождам | cover a distance |
| по- | походя | — | walk a little |
| про- | проходя | прохождам | start walking (baby) |
| раз- | разходя се | разхождам се | take a walk |
| (под-) | — | подхождам | suit, fit |
храня — feed, nourish
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| из- | изхраня | изхранвам | maintain, support |
| на- | нахраня | нахранвам | be sated |
| о- | охраня | охранвам | feed well, fatten |
| под- | подхраня | подхранвам | feed up, sustain |
| пре- | прехраня се | прехранвам се | live on, subsist |
чакам — wait
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| до- | дочакам | дочаквам | wait for s.o. to come |
| о- | — | очаквам | expect |
| при- | причакам | причаквам | waylay, lie in wait for |
чета — read
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| до- | дочета | дочитам | read to the end |
| за- | зачета | зачитам | start reading |
| из- | изчета | изчитам | read completely to the end |
| от- | отчета | отчитам | report, give an account |
| по- | почета | почитам | honour, respect |
| про- | прочета | прочитам | read through |
| раз- | разчета | разчитам | make out, decipher; count on |
| с- | счета | считам | reckon, consider |
чувствувам — feel
| Prefix | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|
| по- | почувствувам | feel |
| пред- | предчувствувам | have a presentiment |
| раз- | разчувствувам се | be moved |
| съ- | съчувствувам | sympathize |
чудя се — wonder, marvel
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| за- | зачудя се | — | wonder |
| о- | очудя се | очудвам се | wonder |
| по- | почудя се | — | wonder |
чупя — break
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| из- | изчупя | изчупвам | break all, everything |
| на- | начупя | начупвам | break in small pieces |
| от- | отчупя | отчупвам | break off |
| пре- | пречупя | пречупвам | break in two |
| раз- | разчупя | разчупвам | break up |
| с- | счупя | счупвам | break |
ям — eat
| Prefix | Perfective | Imperfective | Meaning |
|---|---|---|---|
| из- | изям | изяждам | eat up (away) |
| пре- | преям | преяждам | overeat |
| раз- | разям | разяждам | eat away, corrode; begin to eat with appetite |
Note 21.4 New Verbs
(This note lists additional new verbs introduced in the unit.)
Drills
GD 21.1 Nouns referring to things numbered (Grammatical Drill)
This drill practices the use of брой, номер, цифра, and число in context. Examples:
| Left column | Right column |
|---|---|
| Аз не съм получил вчерашния брой на вестника. | Числото петнадесет се състои от две цифри. |
| Изпратете ми два броя от Вашия вестник. | Кое число сме днес? |
| Какъв е броят на новите студенти? | Днес сме двадесет и пети януари. |
| В стаята имаше голям брой чужденци. | Числото двадесет е по-голямо от числото петнадесет. |
| Аз нося риза номер петнадесети. | Цифрата осем е написана по-добре от цифрата седем. |
| Обувките ми са номер девет. | Нашият телефонен номер се състои от пет цифри. |
| Номерът на къщата ни е 156. |
GD 21.2 Appositional Participle /-yki/
This drill practices replacing clauses with като + verb with the appositional participle in /-yki/. Examples:
| With като clause | With /-yki/ participle |
|---|---|
| Иван излезе, като благодари. | Иван излезе, благодарейки. |
| Като излизаше, тя благодари. | Излизайки, тя благодари. |
| Мария остави парите в къщи, защото се боеше, че ще ги загуби. | Мария остави парите в къщи, боейки се, че ще ги загуби. |
Mark unit as complete
Track your progress through this course